DAFTAR RINGKASAN PERISTIWA DAN TANGGAL-TANGGAL DALAM NASKAH

DAFTAR RINGKASAN PERISTIWA DAN TANGGAL-TANGGAL DALAM NASKAH

PART 8

 

Pu

puh

Tembang No Bait Kutipan Terjemahan
242 Sinom 2 Den Mas Timur kapatĕdhan,

dhuwung wasiyat Jĕng Kyai,

Jaka Piturun namanya,

kangkat marang jendral aglis

jumĕnĕng Pangran Dipati,

Anom Mangkunĕgara Gung,

Sudigbya Maharaja,

putra narendra linuwih,

ingkang yuswa Kajĕng Pangeran Dipatya.

Den Mas Timur termintai

keris wasiat Jeng Kyai

(yang) bernama Jaka Piturun.

Terangkat pada Jendral,

diangkat sebagai Pangeran Dipati

Anom Mangkunegara Gung

Sudigbya Maharaja

Pangeran (yang) unggul,

usia Kanjeng Pangeran Dipatya

7-8 7. …wira Jĕng Sri Narapati,

duk Jumĕnĕng Kangjĕng Sultan ing Ngayogya.

 

8. ring Ngahad Paing jam gangsal,

wanci sontĕn tanggalnya ping,

sĕdasa ing wulanira,

Jumadilakir wukuning,

gumbrĕg mongsa astheki,

Lakir Tri Sĕncaya windu,

taun Alip kalanya,

Trusting Pandhita Sĕtugil, 1739,

7. …(Dengan) berani Jeng Sri Narapati

duduk bertahta (sebagai) Kanjeng Sultan di Ngayogya

 

8. Pada Ahad Pahing pukul lima

waktu sore bertanggal

sepuluh pada bulan

Jumadilakir berwuku

Gumbreg mangsa delapan ini

berwindu Lakir Tri Sencaya

tahun Alip berkala

Trusting Pandhita Setugil, 1739

243 Megatruh 10-11 10. Jendral ngangkat Pangran Natakusumeku,

kĕlawan putra kĕkalih,

Pangran Pakualam iku,

Pangran Suryaningrat siwi,

ri Pangran Suryaningprang wong.

 

11. Rahaden nama pangran kalihipun,

ing Sĕnen Pon lisir jam tri,

swalas Madilakir wuku,

gumbrĕg masa Stha Ing Alip,

Trus Guna Pandhita Katong, 1739.

10. Jendral mengangkat Pangeran Natakusuma

dengan kedua putra

Pangeran Pakualam tersebut

anak Pangeran Suryaningrat

pada pasukan Pangeran Suryaningprang

 

11. Rahaden (menjadi) nama kedua Pangeran

pada Senin Pon pukul tiga sore

sebelas Madilakir wuku

Gumbreg masa delapan di (tahun) Alip

Trus Guna Pandhita Katong, 1739

244 Sinom 5-6 5. mĕngkana moncanĕgara,

mung kari Madiyun Nagri,

Asanarawa Magĕtan,

dene kang moncanĕgari,

Grobogan Wirasari,

Japan Jipang golongipun,

punika ingkang tiwas,

kalangbret datan lumiring,

mring Minĕstĕr kang parentah Tuwan Bĕsar.

 

6. mĕngkana antara dina,

ucapĕn kangjĕng nrĕpati,

Jĕng Sultan sĕpuh anulya,

kasbrangakĕn tumuli,

Pangran Diningrat tuwin,

Pangeran Martasaneku,

wadya dherek Jĕng Sultan,

katĕmu ingkang bupati,

kĕng anama Tumĕnggung Sumadiwirya.

5. Demikian mancanegara

hanya tersisa negara Madiyun

Asanarawa Magetan

sedangkan mancanegara (bagian)

Grobogan (dan) Wirasari

Japan Jipang Golong

tersebut yang sia-sia

terhalang tidak mengiringi

pada Ministĕr (sebagai) perintah Tuwan Besar. 

6.Demikian (setelah beberapa) hari berlalu

diceritakan Kanjeng Raja

Jeng Sultan Tua kemudian

diseberangkan segera

Pangeran Diningrat bersama

Pangeran Martasana tersebut

pasukan ikut Jeng Sultan

bertemu bupati

yang bernama Tumenggung Sumadiwirya.

245 Pangkur 16 sĕmana ta gĕnti wulan,

amarĕngi arwah ri Sĕnen Lĕgi,

Alip lima las kang tengsu,

selarga mongsa juga,

sinĕngkalan Tĕrus Tri Pandhita iku, 1739,

putra sĕntona bupatya,

magĕlaran Kya Dipati.

Ketika berganti bulan

Bersamaan dengan Ruwah pada Senin Legi

(tahun) Alip bulan lima belas

mangsa Selarga juga

disengkalakan Terus Tri Pandhita itu, 1739

putra sanak keluarga bupati

(juga) ki dipati saling menempatkan diri.

20-27 20. sasampunira ge nĕrat,

Ahad Kliwon dyi wĕlas tanggal ping,

sangalikur suranipun,

wuku bala kĕng lambang,

Alip klawu mongsa kanĕm windunipun,

Murka dal sĕngkalanira,

Ponca Sapta Pandhita Di.

21. Srat Babad kapitanira,

ing tlaga ji Kangjĕng Sinuwun swargi,

duk bĕdhami kawitipun,

Dĕler Arting Sĕmarang,

meh Giyanti pĕpalihaning praja gung,

Surakarta ing Ngayogya,

Srat Babadira dumugi.

 

23. Sĕkawan geger Inggris manya,

lan Cipai bĕdhahing Ngayogya Di,

jumĕnĕngira Sang Prabu,

Sinuwun Kangjĕng Sultan,

Kaping Tiga Amangkubuwona Agung,

Senapati ing Alaga,

Angabdurahman Sayidin.

 

24. Panatagama Kalifah,

Tolah ingkang ngrĕgani Ngayogya Di,

Kangjĕng Sultan wus susunu,

Kangjĕng Gusti Pangeran,

Suryenglaga kĕng kagungan Sĕratipun,

Babad pusakaning tingkah,

pan dadya pangeling-eling.

25. dene ta ingkang anĕrat,

Sĕrat Babad Dyan Sumayuda iki,

nuwun pangapuntĕnipun,

ingkang dhatĕng kagungan,

tuwining kang amirsa sĕrat sĕdarum,

den agung pangaksamya,

dene panĕrate (teks tidak terbaca)

26. anggantosi babonira,

sĕrat marĕskalĕk lami tan olih,

sarĕng angsal sĕratipun,

mrĕskalĕk gya tinĕdhak,

nĕdhak suging gen nrat ngantos gangsal taun,

pan pinetang mulanira,

kawan dasa langkung kalih.

 

27. pan pinetang dintĕnira,

wiwiti nĕrat ngantos dumugi,

dintĕn sewu kalih atus,

lakung tri dasa gangsal. 

… 

20. sesudahnya menulis,

Ahad Kliwon pada tanggal kedua belas

dua puluh sembilan (bulan) Sura

(dengan) wuku Bala yang berlambang

Alip Kelawu mangsa ke enam berwindu

Murka tahun Dal bersengkalan

Ponca Sapta Pandhita Di

 

21. Serat Babad kaget ia

di telaga raja mendiang Kanjeng Sinuwun

ketika berdiskusi terlebih dahulu

Deler Arting Semarang

mendekati Giyanti pembelah kerajaan besar

Surakarta Ngayogya

Serat Babad (hingga) sampai

 

23. Kawanan perang Inggris 

dan Cipai merusak Ngayogya agung,

bertakhtanya sang prabu

Sinuwun Kanjeng Sultan

Ketiga Amangkubuwona 

Agung

Senapati Ing Alaga

Angabdurahman Sayidin

 

24. Pranatagama Kalifah-

tolah yang bertahta di Ngayogya

(yang) agung.

Kanjeng Sultan sudah berputra

Kanjeng Gusti Pangeran

Suryenglaga yang memiliki Serat

Babad, (sebagai) pusaka dalam berperilaku

agar menjadi pengingat.

 

25. Sedang yang menulis

Serat Babad Dyan Sumayuda ini

memohon maaf

(kepada) yang menjadi pemilik (serat)

beserta kepada seluruh pembaca serat

semua,

agar luas pengampunannya

oleh karena tulisannya (teks tidak terbaca)

26. Menggantikan (teks) induknya 

(yaitu) Serat Marĕs Kalek lama tidak dapat,

Setelah mendapat serat tersebut, Mres kalek segera disalin.

Menyalin dengan sangat mirip olehnya menulis hingga lima tahun.

Adapun dihitung permulaannya

empat puluh lebih dua

 

27. jika dihitung harinya

(sejak) mengawali menulis hingga sampai

hari ke seribu dua ratus

lebih tiga puluh lima (hari).

(…)

Baca juga : Museum Budaya Kayu Tadao Ando

Untuk informasi mengenai penelitian pariwisata, berupa kajian atau pendampingan lebih lanjut dapat menghubungi Admin kami di(0812-3299-9470).

Tags:

No responses yet

Tinggalkan Balasan

Alamat email Anda tidak akan dipublikasikan. Ruas yang wajib ditandai *

three + 12 =

Latest Comments

Tidak ada komentar untuk ditampilkan.